Felietony
Samuel Rosenthal gracz, nauczyciel i dziennikarz szachowy

     Napisał: Henryk Konaszczuk

(1) (2) (3) (4)

W paryskim turnieju w 1878 roku wspólne zwycięstwo odnoszą Zukertort i Winawer przed Blackburnem oraz Mackenzie'ym i Birdem. Na szóstym miejscu jest Anderssen i dopiero wspólne 7-8 miejsce dzielą Englisch i Rosenthal. W tym dwukołowym turnieju, Rosenthal przegrywa obie partie z Zukertortem i Winawerem ale odnosi pojedyncze zwycięstwa z Mackenzie'ym, Birdem i Anderssenem.

Anderssen,A - Rosenthal,S [C65]
Paryż 1878

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 Sf6 4.d3 Gc5 5.c3 0-0 6.0-0 d6 7.d4 Gb6 8.We1 exd4 9.cxd4 Se7 10.Sc3 Sg6 11.h3 c6 12.Gd3 Sh5 13.Se2 Sh4 14.Sh2 Sg6 15.g4 Sf6 16.Ge3 d5 17.e5 Se4 18.Gxe4 dxe4 19.Sg3 f5 20.exf6 Hxf6 21.Sxe4 Hf7 22.Sg5 Hd5 23.Hd3 Gc7 24.Sf1 Gd7 25.b3 b5 26.Wac1 Gd6 27.He4 Wae8 28.Hxd5+ cxd5 29.Sd2 Sh4 30.f4 Wxe3 31.Wxe3 Gxf4 32.We7 Gxg5 33.Wxd7 Gxd2 0-1

     W 1880 Rosenthal wygrywa mały turniej w Paryżu (przed Clerkiem i A. de Riviere) oraz rozgrywa w Londynie mecz z Zukertortem. Spotkanie to jest dla niego bolesnym doświadczeniem, przegrywa bowiem z druzgocącym rezultatem: (+1 -7 =11).
     Trwająca już od dłuższego czasu rywalizacja Steinitza i Zukertorta o miano najlepszego szachisty była impulsem do zorganizowania turnieju z ich udziałem oraz czołowych graczy europejskich. Wiosną 1883 roku na turnieju w Londynie zebrało się 14 najlepszych, wśród nich również Rosenthal. Turniej ten był popisem zwycięskiej gry Zukertorta, w stylu późniejszych zwycięstw Alechina. Wyprzedził on drugiego w tabeli Steinitza aż o całe 3 punkty a Blackburna i Czigorina odpowiednio o 5.5 i 6.0 punktów. Rosenthal zajął nie nagrodzone 8-me miejsce ale nie pozostał bez nagrody. Zdobył nagrodę za najlepszy rezultat przeciwko liderom oraz nagrodę za najpiękniejszą partię w turnieju, być może najładniejszą w całej swojej karierze szachowej. Pokonał dwukrotnie Steinitza i właśnie za jedną z tych partii (granej czarnymi) został uhonorowany tą zaszczytną nagrodą. Nie można zapominać też o jego zwycięstwach nad Czigorinem, Winawerem, Masonem, Mackenzie'ym. Dlatego zajęte przezeń miejsce w turnieju, choć odległe, jest dużym osiągnięciem, może największym w jego szachowej karierze.

Rosenthal,S - Steinitz,W [C46]
Londyn 1883

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Sc3 g6 4.d4 exd4 5.Sd5 Gc5 6.Gc4 d6 7.Gg5 f6 8.Gh4 Kf8 9.Hd2 Kg7 10.b4 Gb6 11.Sxb6 axb6 12.Sxd4 He7 13.f3 Se5 14.Gb3 Sh6 15.0-0 g5 16.Gg3 Sef7 17.Wae1 c5 18.Sb5 Wd8 19.f4 g4 20.Sc3 Ge6 21.Sd5 Gxd5 22.Gxd5 Hc7 23.bxc5 bxc5 24.Wb1 Wa7 25.Wb5 We8 26.Wfb1 Sd8 27.e5 Sf5 28.exf6+ Kxf6 29.Hc3+ Kg6 30.We1 Wxe1+ 31.Hxe1 Hd7 32.Wb6 Sc6 33.Gh4 Sxh4 34.Hxh4 Hf5 35.Gc4 Hxf4

;

36.Gd3+ Kf7 37.Hxh7+ Ke6 38.Wxc6 He3+ 39.Kf1 Hf4+ 40.Kg1 He3+ 41.Kf1 Hf4+ 42.Ke2 He5+ 43.Kd1 bxc6 44.Hxa7 Hxh2 45.Gf1 Hg1 46.Ha6 Hd4+ 47.Kc1 Hf4+ 48.Kd1 Hd4+ 49.Hd3 Ha1+ 50.Kd2 Hxa2 51.Hc4+ Hxc4 52.Gxc4+ d5 53.Ge2 g3 54.Ke3 Ke5 55.c4 Kf5 56.Kf3 Ke5 57.Kxg3 Kd4 58.Kf4 dxc4 59.g4 1-0

Steinitz,W - Rosenthal,S [C65]
Londyn 1883

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 Sf6 4.d3 Gc5 5.c3 He7 6.0-0 0-0 7.d4 Gb6 8.Gxc6 bxc6 9.Sxe5 d6 10.Sxc6 Hxe4 11.Sb4 c5 12.Sc2 Ga6 13.We1 Hh4 14.f3 d5 15.We5 cxd4 16.cxd4 Sd7 17.g3 Hh3 18.We1 Wae8 19.Ge3 We6 20.Sc3 Sf6 21.Sb4 Wfe8 22.Hd2 Gc4 23.b3 Ga5 24.Sc2 Ga6 25.b4 Gc7 26.b5 Gb7 27.Sa4 Sh5 28.Sc5 Sxg3 29.Sxe6 Wxe6 30.Gf4 Se4 31.Wxe4 dxe4 32.Gxc7 exf3 33.We1 Wg6+ 34.Gg3

34... Wxg3+ 35.hxg3 f2+ 36.Kxf2 Hg2+ 37.Ke3 Hf3 Mat 0-1

Winawer,S - Rosenthal,S [C54]
Londyn 1883

1.e4 e5 2.Gc4 Gc5 3.d3 d6 4.c3 Sc6 5.Sf3 Sf6 6.Gg5 h6 7.Ge3 Gb6 8.0-0 0-0 9.h3 Se7 10.a4 c6 11.b4 Sg6 12.a5 Gc7 13.Gb3 d5 14.exd5 cxd5 15.c4 Ge6 16.Sa3 d4 17.Gc1 a6 18.c5 Sd5 19.Gxd5 Gxd5 20.We1 f5 21.Sc4 Hf6 22.Gb2 Wae8 23.Scd2 Sf4 24.Sf1 Hg6 25.Sg3

25...Sxg2 26.Kxg2 f4 27.We4 Gxe4 28.dxe4 fxg3 29.Hb3+ Kh8 30.fxg3 Hxe4 31.Wf1 Wf6 32.Kg1 Wef8 33.Sh2 Wxf1+ 34.Sxf1 Hb1 0-1.

Rosenthal,S - Czigorin,M [C65]
Londyn 1883

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 Sf6 4.d3 d6 5.c3 Ge7 6.Sbd2 0-0 7.Sf1 Ge6 8.Sg3 a6 9.Ga4 b5 10.Gb3 Hd7 11.0-0 Kh8 12.Sg5 Sg8 13.f4 Gxb3 14.axb3 f6 15.Sh3 d5 16.fxe5 Sxe5 17.exd5 Hxd5 18.Sf4 Hf7 19.d4 Sd7 20.Sf5 g6 21.Sxe7 Sxe7 22.b4 Sb6 23.Sd3 Sed5 24.Hf3 Sd7 25.Gd2 f5 26.Gf4 Wfe8 27.Se5 Sxe5 28.Gxe5+ Kg8 29.Hg3 h6 30.Wf3 Kh7 31.Waf1 c6 32.Hh4 He7 33.Hh3 Wf8 34.Hg3 He6 35.h4 Wf7 36.Hf2 h5 37.Hd2 Sb6 38.Hg5 Sd7 39.Gf4 Hf6 40.Hh6+ Kg8 41.Wg3 Wg7 42.We1 Hf7 43.Wge3 Wh7 44.Hg5 Hf6 45.We6 Hxg5 46.Gxg5 Sf8 47.Wxc6 Waa7 48.We8 Kf7 49.We5 Kg8 50.b3 Whc7 51.Wec5 Wxc6 52.Wxc6 Kf7 53.d5 Sd7 54.We6 Sf8 55.Wf6+ Kg7

56.c4 a5 57.bxa5 bxc4 58.bxc4 Wxa5 59.Wc6 Wa7 60.Ge3 Wb7 61.Gc5 Sd7 62.Gd4+ Kf7 63.Kf2 Wb3 64.Wd6 Sf8 65.c5 Wd3 66.Ge3 Wc3 67.Wd8 f4 68.Gxf4 Wxc5 69.Wxf8+ 1-0

Rosenthal,S - Mortimer,J [C65]
Londyn 1883

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 Sf6 4.d3 Se7 5.Sc3 Sg6 6.0-0 c6 7.Ga4 d6 8.Gb3 Gg4 9.h3 Gd7 10.Sg5 d5 11.exd5 h6 12.Sge4 cxd5 13.Sxd5 Sxd5 14.Gxd5 Gxh3 15.Gxf7+ Kxf7 16.Hf3+ Kg8 17.Hxh3 Kh7

18.Sg5+ 1-0
     Po turnieju londyńskim Rosenthal wycofał się z gry praktycznej. Zajął się w pełni dziennikarstwem szachowym: w latach 1885-1902 prowadził kolumnę szachową w La Monde Illustre (po jego śmierci obowiązki te przejął D. Janowski), pisywał również do La Strategie, La vie moderne i do innych gazet francuskich. Prócz tego udzielał lekcji gry w szachy, co było dlań dosyć intratnym zajęciem. Jak pisał Steinitz, w odróżnieniu od wielu innych szachistów, którzy przymierali głodem, Rosenthal przez 30 lat zgromadził duży kapitał, pozwalający na dostatnie życie. Mistrz rodem z Suwałk zmarł 25 września 1902 roku w Neuilly Sur Seine.

(1) (2) (3) (4)

Henryk Konaszczuk