Felietony
KAŁASZNIKOW, PIŃSKI I AAGAARD

     Napisał: Soeren Soegaard (Dania)
      
     Muszę przyznać, że gdy dowiedziałem się, że Duńczyk Jacob Aagaaard jest współautorem nowej książki "Sicilian Kalashnikov", byłem nieco sceptyczny, jako że ten sam autor zaledwie kilka miesięcy temu wydał "Holenderska - Stonewall". Po przeczytaniu książki muszę powiedzieć, że moje wątpliwości okazały się słuszne, ale... najpierw przyjrzyjmy się książce bliżej.
     Autorami książki są: młody mistrz z Polski Jan Piński (rocznik 1979) oraz Duńczyk Jacob Aagaard, który pełnił tylko rolę redaktora. W "Słowie Wstępnym" czytamy, jak książka powstała:
     "Dział partii jest oparty o wspólne analizy, gdzie Jacob opracował oryginalne Informatoro-podobne analizy Jana. Słowa pochodzą od Jacoba Aagaarda i on ponosi pełną odpowiedzialność za ostateczną wartość książki, lecz był on bardziej redaktorem i tłumaczem niż autorem".
     Nigdy nie słyszałem o Janie Pińskim, lecz z tekstu umieszczonego na drugiej stronie okładki wynika, że jest to obiecujący talent z Polski i uznany ekspert w temacie "Kałasznikow". Dla mnie brzmi to sensownie: Piński ma już tytuł mistrza międzynarodowego z rankingiem ELO powyżej 2400 i wiele partii w książce pochodzi z jego praktyki. O Jacobie Aagardzie czytamy natomiast, że "znajduje się na drodze do uzyskania tytułu arcymistrza", lecz w rzeczywistości nie jest on choćby zbliżony do tego tytułu; mam nadzieję, że Aagaard niebawem udowodni mi, że jestem w błędzie! Dowiadujemy się ponadto, że "jego dwie poprzednie książki były bardzo dobrze przyjęte przez publiczność grającą w szachy" i jest to prawda, wyprodukował on kilka bardzo dobrych książek przed "Kałasznikowem".

     Wariant Kałasznikowa powstaje po posunięciach:
1. e4 c5 2. Sf3 Sc6 3. d4 c:d4 4. S:d4 e5 5. Sb5 d6

Kalasznikow

     Wariant nie doczekał się dotąd wielu opracowań, a "Bibliografia" wymienia tylko jedną pozycję, a mianowicie "Wygrywając w Kałasznikowie" Neila McDonalda z 1995 roku. Był więc czas najwyższy, aby wydać nową książkę o tym otwarciu!
     Każdy rozdział zaczyna się od porcji teorii, która jest oparta o wybraną partię z praktyki turniejowej; później następują partie wyjaśniające. Dla przykładu rozdział pierwszy zawiera 6 stron teorii oraz 7 partii wyjaśniających (16 stron). Osobiście wolałbym więcej teorii, a mniej partii, ale to rzecz gustu.
     Czego nie lubię, to marnowanie czasu i miejsca. Spójrzcie na wariant B2 na stronach 114 - 115, który kończy się słowami: "Idziemy śladami partii Srebric - Shabalov, Nova Gorica 1999 (patrz strona 32)". Zaglądając się na stronę 32. ujrzymy tę samą partię, ale skomentowaną przy pomocy innych słów i innych wariantów! Ruch 13...Gg4 na przykład raz jest opatrzony znakiem "!", a raz "!?". Oczywiście autorzy musieli mieć powód, by tak postąpić, ale ja ani trochę tego nie lubię. Dlaczego nie podać w jednym miejscu całej teorii, a następnie - partii wyjaśniających? W wyżej podanym przypadku następuje krzyżowe odwoływanie (ang. cross-referencing - przyp. "Szachowa Vistula") od teorii do partii i odwrotnie. I jeszcze jedna rzecz, która mnie denerwuje; dlaczego autorzy poświęcają tak wiele miejsca (strony 135-136) analizie końcówki S. Polgar - Christiansen. Ciekawa końcówka, ale czy warto tracić na nią aż półtorej strony?

Polgar-Christiansen


     Zawartość
     Spójrzmy teraz na to, co książka zawiera:
     Część pierwsza: białe grają 6.c4.
     - 8...Ge6 (9.Sc2, 9.Ge2, 9.Sd5)
     - 8...f5
     - 7.Ge2
     - 7.b3
     - 7.Gd3


     Część druga: białe grają 6.S1c3
     - 8...Sce7
     - 8...Sge7
     - 7...Ge6
     - 7...Ge7


Część trzecia: wcześniejsze odgałęzienia.

     Książka zaczyna się od wstępu wyjaśniającego możliwe idee przewodnie dla białych i czarnych. Teoria jest opracowana w książce bardzo dobrze; Piński wykonał kawał dobrej roboty. Jako że wiele przytoczonych partii pochodzi z praktyki samego Pińskiego, czyni to książkę o wiele bardziej wiarygodną.
     Miejscami książka jest bardzo dobra, a miejscami, jak można się spodziewać, bardzo zła. Dobrym przykładem jest wariant ze strony 44:
     1. e4 c5 2. Sf3 Sc6 3. d4 c:d4 4. S:d4 e5 5. Sb5 d6 6. c4 Ge7 7. S1c3 a6 8. Sa3 Ge6 9. Sd5 Wc8 i teraz Piński uważa, że 10.Ge3 jest podejrzany. "Jedyny ruch grany w tym miejscu, jednak lepsze są naturalne posunięcia 10.Gd3 i 10.Sc2".
     Inny przykład to partia Nunn-Natif (str. 62), gdzie autorzy wzmocnili opublikowaną wcześniej analizę proponując: 17.Hd4! W:f2! 18.Wg1 zamiast 17.Hh5?!, jak było grane przez Nunna. Po 18.Wg1! wynik partii jest sprawą otwartą; przy okazji zalecałbym przejrzenie tej partii!!
     Przykładem negatywnym jest wariant: 1. e4 c5 2. Sf3 Sc6 3. d4 c:d4 4. S:d4 e5 5. Sb5 d6 6. c4 Ge7 7. S1c3 a6 8. Sa3 Ge6 9. Ge2 Gg5 10. G:g5 H:g5 11. O-O Wd8 12. Sc2 Sf6 13. Hd3 h5!? i tutaj autorzy mówią: "Inną ważną i prawdopodobnie lepszą kontynuacją jest ruch 13...Sh5, który czyni partię kompletnie niejasną". Dziwię się, dlaczego autorzy po prostu nie przeanalizowali tego "lepszego ruchu", zamiast analizować posunięcie, które zdarzyło się w partii? Ruch 13...Sh5 był już podany przez "Informator" i oceniony jako interesujący - bez żadnych innych komentarzy.
     Najgorsze jednak dopiero nastąpi. W kilku miejscach autorzy wspominają o konflikcie, który występuje, gdy pozycja wkracza na obszar wariantu Swiesznikowa. Na stronie 108 czytamy: "nie możemy w tym miejscu wnikać w szczegóły tego otwarcia". Problemy z prawami autorskimi są spowodowane książką "The Sveshnikov Sicilian" z roku 2000, której autorem jest ... Jacob Aagaard! Może autorzy chcą, abyśmy nabyli i tę książkę?
     Natomiast w rozdziale 12. czytamy: "Z powodu konfliktu z prawami autorskimi ten rozdział został napisany wyłącznie przez Jana Pińskiego. Czytelnikom, którzy mają obie książki, możemy zarekomendować porównanie na własną rękę". A konflikt polega na tym, że we wspomnianej książce Aagaard analizował ten sam wariant.
     Rozdział ostatni jest zatytułowany "Sprytna kolejność posunięć" . Osobiście włączyłbym ten materiał do omówienia głównych kontynuacji. Wybór należy do autorów, ale ja osobiście obyłbym się bez osobnego omówienia wariantów 1. e4 c5 2. Sf3 Sc6 3. Sc3 oraz 1. e4 c5 2. Se2 Sc6 3. Sc3.
     Na koniec autorzy przytoczyli nieco kombinacji, których znajomość powinna ułatwić czytelnikowi granie wariantu Kałasznikowa. Uważam, że ten rozdział to strata miejsca, ponieważ podane kombinacje wcale nie są typowe dla wariantu!

Kalasznikow

     Może jestem w błędzie, ale nie widzę, na czym polega związek powyższej pozycji, w której białe zaczynają i wygrywają, z wariantem Kałasznikowa. Ale niech czytelnicy ocenią to sami.
      
     Wnioski
      
     Książka "Sicilian Kalashnikov" napisana przez Pińskiego i Aagaarda dotyczy ciekawego i agresywnego otwarcia, które wymagało nowego naświetlenia. Autorzy dobrze rozpracowali teorię (tam, gdzie pozycja nie wchodzi na tory wariantu Swiesznikowa!), ale wiele rzeczy w książce nie podoba mi się: partie dwukrotnie komentowane, "sprytna kolejność posunięć", problemy z prawami autorskimi, kombinacje.
     Jeśli ktoś chce grać to otwarcie, a moje zastrzeżenia go nie interesują, książka da mu dobry punkt startu. Osobiście mam nadzieję, że następna książka Aagaarda będzie przygotowana przez niego samego.
     Pod adresem http://seagaard.dk/review można subskrybować Seagaard ChessReviews Newsletter i otrzymywać na podany adres informacje o nowym przeglądzie.
    

Podziękowanie dla pana Soerena Soegaarda
za wyrażenie zgody na tłumaczenie i przedruk jego recenzji.
Translated and reprinted
with kind permission of Mr Soeren Soegaard
(http://seagaard.dk)

http://szachowavistula.pl/vistula/

e-mail

Valid XHTML 1.0 Transitional