Felietony
HENRIQUE MECKING - FATALNA REPUTACJA

2 3 4 5 6
     Przed kilkoma miesiącami młody arcymistrz brazylijski G. Vescovi (Elo 2526) stoczył zwycięski mecz 3,5:2,5 z H. Meckingiem. Miłośnik szachów o krótszym stażu mógłby tu zapytać: kto zacz ten Mecking, jaki ma bilans z Kasparowem, Kramnikiem czy Szirowem?
     Nie warto szukać tego nazwiska w sprawozdaniach z ważniejszych imprez ostatnich lat. Bowiem Henrique da Costa Mecking, urodzony 2. lutego 1952 w Santa Cruz do Sul (stan Rio Grande), to wybitny reprezentant odchodzącej powoli w cień generacji Karpowa, dwukrotny pretendent do tytułu mistrza świata z lat siedemdziesiątych, wykreowany w swoim czasie na następcę Fischera.
     Mecking był "cudownym dzieckiem" szachów w tych dalekich - bliskich czasach, gdy nie istniały komputery osobiste ani bazy danych zawierające miliony partii, gdy podręczniki debiutowe ukazywały się raz na 10 lat, a za szczyt erudycji uchodziło dokładne przestudiowanie kilkudziesięciu partii z nowego tomu jugosłowiańskiego "Informatora", który właśnie zdobywał rynek.
     Europa usłyszała o młodym, fantastycznie utalentowanym Brazylijczyku w 1966 r., kiedy to Henrique, wówczas już mistrz seniorów swojego kraju, wystartował w mającym długą tradycję turnieju w Hastings. Prasa nazwała beniaminka "szachowym Pele", a Michaił Botwinnik, który sam nie bez trudu przełamał jego opór, bardzo pochlebnie wypowiadał się o umiejętnościach i niebywałej, w tym wieku, wiedzy teoretycznej młodzieńca.
Mecking - Keene
Hastings, 1966
1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.d5 e6 4.Sc3 e:d5 5.c:d5 d6 6.Sf3 g6 7.e4 Gg7 8.Gg5 h6 9.Gh4 g5 10.Gg3 Sh5 11.Gb5+ Kf8 12.Ge2 (W 1975 r. Keene wprowadził do praktyki efektowne 12.e5! z ideą 12...S:g3 12.fg3!) 12...S:g3 13.h:g3 a6 14.Hc2 Sd7 15.a4 He7 16.Sd2 Gd4 17.Wf1 Kg7 18.0-0-0 b5 19.a:b5 Sb6 20.Sb3 G:c3 21.H:c3+ f6 22.f4 Sa4 23.Hc2 a:b5 24.G:b5 Ga6 25.G:a6 W:a6 26.e5 d:e5 27.f:e5 f:e5 28.d6 W:d6 29.W:d6 H:d6 30.He4 Wd8 (30...Sb6 31.Hb7+) 31.H:a4 Hd3 32.Wh1 c4 33.Ha7+ Kg8 34.Sc5 Hd2+ 35.Kb1 c3 36.b:c3 H:c3 37.Hb6 1-0.
Mecking - Botwinnik
Hastings, 1966
1.d4 g6 2.Sf3 Gg7 3.c4 f5 4.Sc3 Sf6 5.g3 0-0 6.Gg2 d6 7.0-0 c6 8.Hc2 Kh8 9.Gg5 Ge6 10.d5 c:d5 11.Sd4 Gg8 12.c:d5 Sa6 13.Wfd1 Wc8 14.Hd2 Sc5 15.Sb3 Sce4

Mecking-Botwinnik

16.S:e4 S:e4 17.G:e4 f:e4 (Białe pozbyły się głównego obrońcy pozycji roszady i otwarły przeciwnikowi kolumnę "f", ale bezpośredniego niebezpieczeństwa nie widać.) 18.Ge3 Wf5 19.Hb4 W:d5 20.H:b7 Wc7 21.Ha6 Wc4 22.Ha3 Hd7 23.W:d5 G:d5 24.Wd1 Gg8 25.H:a7 H:a7 26.G:a7 Wa4 27.Gd4 W:a2 28.G:g7+ K:g7 29.Sd4 W:b2 30.Sc6 Kf6 31.e3 Ge6 32.h4 Gg4 33.Wa1 e5 34.Wa7 h5 35.Sd8 Wb1+ 36.Kh2 g5 37.h:g5+ K:g5 38.Wg7+ Kf6 39.Wf7+ Kg6 40.Wb7 Wd1 41.Sf7 Gf3 (Brak "białopolaka" daje się odczuć w drastyczny sposób; król znalazł się w pułapce bez wyjścia.) 42.Sh8+ Kg5 0-1.

     W tym samym roku Henrique zakwalifikował się (po tie-breaku) do turnieju międzystrefowego. Jego sukcesy zapoczątkowały boom szachowy w Brazylii. Meckinho (czyli zdrobniale Meckinek) otrzymał stypendium rządowe. Jego trenerem został Austriak Erich Eliskases, który od olimpiady w Buenos Aires 1939 r., podobnie jak nasz Mieczysław Najdorf, mieszkał w Ameryce Łacińskiej. Mecking białymi grał 1.d2-d4 i z reguły nie unikał najpopularniejszych, pryncypialnych wariantów. Czarnymi stosował obronę królewsko-indyjską, a na 1.e4 odpowiadał partią hiszpańską lub obroną sycylijską. Żywiołem Meckinga była aktywna gra figurowa na całej szachownicy, ostra walka taktyczna, najchętniej przy przeciwstawnych roszadach, a nie remisowe kunktatorstwo lub czyhanie na błąd przeciwnika. Bardzo dobry w końcówkach o tempowym charakterze, erudyta wciąż powiększający wachlarz grywanych otwarć, tracił jednak sporo ze swej siły w sytuacjach o nieznanym mu rysunku strategicznym.
Mecking - Panno
Rio Rondo, 1966 (turniej strefowy)
1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 c5 5.Gd3 Sc6 6.Sf3 d5 7.0-0 0-0 8.a3 c:d4 9.e:d4 d:c4 10.G:c4 Ge7 (O problemie izolowanego pionka hetmańskiego napisano kilka ton literatury szachowej. Mecking od samego początku kariery chętnie dopuszczał do takich pozycji, równie umiejętnie ukazując pozytywy jak i negatywy "izolaka".) 11.Gg5 (Lub 11.Hd3, 12.Wfe1 i dopiero później Gc1-g5.) 11...b6 (11...Sd5) 12.Hd3 Gb7 13.Wad1 We8 14.Se5! S:e5 15.d:e5 H:d3 16.W:d3 Sg4 (16...Se4!) 17.Gf4 g5 18.Gg3 Wac8 19.Gb5 Wed8 20.Wfd1 a6 21.W:d8+ W:d8 22.W:d8+ G:d8 23.Ge2 Sh6 24.f3 Gc7

Mecking-Panno

25.Se4! G:e4? (25...Sf5! 26.Sf6+ Kh8) 26.f:e4 a5 27.Kf2 Kf8 28.Ke3 Sg8 29.Kd4 Se7 30.Kc4 Sc6 31.Gf2! G:e5 32.b3! Gd6? (Przy gońcu stojącym na e5 ruch 33.Kb5 byłby strzałem do własnej bramki z powodu 32...Sd4+ lub 32...Gd4.) 33.Kb5 Sb8 34.G:b6 G:a3 35.G:a5 Ke8 36.b4 Kd7 37.Kb6 Kc8 38.b5 Sd7+ 39.Ka7 Gc5+ 40.b6 f5 41.e:f5 e:f5 42.Gd3 f4 43.Gf5 Kd8 44.Kb7 Se5 45.Ka8 Gd6 46.b7+ Ke8 47.G:h7 g4 48.Ge4 f3 49.g3 f2 50.Gg2 Sc4 51.Gb4 (51...Ge5 52.Gc5 itd.) 1-0.

Występ na turnieju międzystrefowym był bardzo udany. Piętnastolatek zdobył kilka cennych skalpów arcymistrzowskich, uzyskał 50% z członkami "delegacji radzieckiej" i doprawdy niewiele brakło mu, by powtórzyć wyczyn Fischera z 1959 roku, kwalifikując się do rozgrywek pretendentów. Brazylijczyk wygrał ponadto turniej błyskawiczny, zorganizowany w dniu zakończenia imprezy.
Mecking - Korcznoj
Sousse, 1967
1.d4 Sf6 2.Sf3 g6 3.g3 Gg7 4.Gg2 0-0 5.0-0 d6 6.c4 Sc6 7.Sc3 Gg4 8.h3 G:f3 9.G:f3 Sd7 10.e3 e5 11.d5 Se7 12.e4 f5 13.Gd2 Sf6 14.b4 Hd7 15.h4 Wf7 16.Ha4!? (Śmiały ruch, związany z ofiarą dwóch pionów.) 16...H:a4 17.S:a4 f:e4 18.Gg2 b5 19.Sc3 b:c4 20.Wac1 Wb8 21.S:e4 S:e4?! (21...Sf:d5!) 22.G:e4 c6 23.d:c6 d5 24.Gg2 e4? (24...Wb6!) 25.Gf4 W:f4! 26.g:f4 S:c6 27.G:e4! (Rozcina węzeł gordyjski; białe nie chcą być dręczone przez falangę pionów w centrum.) 27...d:e4 28.W:c4 Sd4 29.Wd1 Sf3+? (Lepsze 29...Se2+ 30.Kf1 Sc3!) 30.Kf1 S:h4 31.W:e4 Gf8 32.a3 Wb7 33.Wed4 Wb6 34.Wd8 Sf5 35.Wa8 Wb7 36.Wd5 Wf7 37.Wa5 Sd6 38.f5! S:f5 39.W5:a7 W:a7 40.W:a7 Sd4 41.Wd7 Se6 42.Wb7 Sf4 43.a4 Sd3 44.b5 Sc5 45.Wa7 1-0.
Ivkov - Mecking
Sousse, 1967
1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0-0 Ge7 6.We1 b5 7.Gb3 d6 8.c3 0-0 9.h3 Sa5 10.Gc2 c5 11.d4 Hc7 12.Sbd2 Sc6 13.d:c5 d:c5 14.Sf1 (Sztejn zagrał z Brazylijczykiem w tym miejscu 14.Sh2 i po 14...Ge6 15.Hf3 Wad8 16.Sdf1 g6 17.Gh6 Wfe8 18.Se3?! Sd4! 19.cd cd skomplikował pozycję ruchem 20.Sf5. Mecking dość szybko pomylił się: 20...G:f5 21.ef H:c2 22.W:e5 Gf8? - należało grać 22...H:b2 23.Wae1 Gd6! - 23.fg! G:h6 24.Sg4! i wpadł pod kończący atak.) 14...Ge6 15.Se3 Wad8 16.He2 c4 17.Sf5 G:f5 18.e:f5 Wfe8 19.Sg5 Sb8 20.Ge3 Sbd7 21.a4 Sc5 22.a:b5 a:b5 23.G:c5 G:c5 24.b4 Gb6 25.Se4 S:e4 26.G:e4 Wd6 27.Wed1 Wed8 28.W:d6 H:d6 29.Wa8 W:a8 30.G:a8 g6 31.Ge4 Kg7 32.g3 Hd7 33.Hf3 Hd2 34.f6+ Kh6 35.Kg2 He1 36.h4 G:f2 37.Hg4 Ge3 38.Hc8 Hf2+ 39.Kh3 H:f6 40.g4 Kg7 41.g5 Hf1+ 42.Gg2 Hd3 43.Kg4 Gf2 0-1.
Mecking - Gipslis
Sousse, 1967
1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 Gb4+ 4.Gd2 He7 5.e3 G:d2+ 6.H:d2 c5 7.Ge2 b6 8.Sc3 0-0 9.0-0 Gb7 10.d5! (Bez "indyjskiego" gońca na g7 takie struktury nie obiecują czarnym zbyt wiele.) 10...e:d5 11.c:d5 d6 12.Wad1 a6 13.a4 Sbd7 14.Hc2 Wfe8 15.Wfe1 g6 16.e4 Wab8 17.Sd2 Gc8 18.f4 Sf8 19.Sc4 b5 20.a:b5 a:b5 21.Sa5 Gd7 22.Sc6 G:c6 23.d:c6 c4 24.Gf3 Se6 25.e5 d:e5 26.f:e5 b4 27.e:f6 Hc5+ 28.Hf2 H:f2+ 29.K:f2 b:c3 30.b:c3 Kf8 31.Wd7 Wb5 32.Gg4 Wc5 33.G:e6 f:e6 34.c7 1-0.

2 3 4 5 6

http://szachowavistula.pl/vistula

e-mail

Valid XHTML 1.0 Transitional