Felietony
GRÓB W PALMIRACH

     Tuż po wkroczeniu wojsk niemieckich do Warszawy jesienią 1939 roku działalność wszystkich stowarzyszeń i organizacji społecznych została zawieszona przez władze okupacyjne. Restrykcje objęły również kluby szachowe, w tym najbogatsze i najbardziej wpływowe Warszawskie Towarzystwo Zwolenników Gry Szachowej.
     Szachiści stolicy nie przejęli się tymi zarządzeniami. Jeden z nich, noszący nazwisko Kwieciński, otworzył w swoim mieszkaniu przy Marszałkowskiej (wejście od podwórka, trzecie piętro) nową kawiarnię, w której gromadzili się zwolennicy gry. Byli wśród nich amatorzy, byli nałogowi kibice, godzinami oglądający cudze pojedynki, byli też uznani mistrzowie, uczestnicy międzynarodowych turniejów i olimpiad szachowych: Dawid Przepiórka, Jerzy Jagielski, Mojżesz Łowcki, dr Stanisław Kohn.
     Lokal, w którym codziennie przebywało kilkudziesięciu mężczyzn, skupił na sobie uwagę agentów i donosicieli. Niemiecka policja urządziła któregoś dnia w kawiarni Kwiecińskiego "kocioł", aresztując wszystkich przybyłych. Odbyło się to 60 lat temu, pomiędzy 18. a 25. stycznia 1940 r.
     Jednym z uwięzionych był sławny na całym świecie kompozytor szachowy i mistrz gry praktycznej Dawid Przepiórka, długoletni wiceprezes Polskiego Związku Szachowego. Legenda mówi, że gdy przekraczał bramę kamienicy, dozorca próbował go ostrzec i półgłosem rzekł: "Uwaga, policja", ale cierpiący na wadę słuchu mistrz przeszedł obok i wpadł w zastawioną pułapkę.
     Szachistów przewieziono do więzienia na ul. Daniłowiczowskiej. Obsługa, jeszcze niemal w całości polska, dostarczyła aresztowanym komplety szachów. Żartowali między sobą, że "reprezentacja więzienia" tworzy skład tak mocny, że mogłaby walczyć o wysokie miejsce na szachowej olimpiadzie.
     Historia nie miała niestety happy-endu. Wprawdzie część aresztantów została po kilku dniach wypuszczona, ale szachiści pochodzenia żydowskiego pozostali za murami i wszelki ślad po nich zaginął. Dopiero niedawno historyk dr hab. Tadeusz Wolsza wykazał, że zostali oni rozstrzelani podczas masowych egzekucji w Palmirach (Puszcza Kampinoska) w pierwszych miesiącach 1940 r. Może nie jest jeszcze za późno, by jedną z bezimiennych mogił palmirskich zamienić w symboliczny grób Dawida Przepiórki.
Whitaker - Przepiórka
Haga 1928
1. e4 c6 2. d4 d5 3. e:d5 c:d5 4. Gd3 Sc6 5. c3 Sf6 6. Sd2 Gg4 7. Hb3 Hc7 8. Sf1 e6 9. Gf4 Gd6 10. G:d6 H:d6 11. H:b7 Wb8 12. Ha6 0-0 13. Wb1

Whitaker - Przepiórka

13...e5 14.d:e5 H:e5+ 15.Se3 d4 16.H:c6? (lepsze 16.c:d4 S:d4 17.h3 Ge6 18.Se2)
16...d:e3 17.Se2 e:f2+ 18.Kf1 Wfe8 19.Hc4 Wbd8 20.K:f2 He3+ 0-1.

http://szachowavistula.pl/vistula

e-mail

Valid XHTML 1.0 Transitional